23 Ноябр 2024 - 19:49
Таҳлил : Иқдоми номуваҷҷаҳ ва мухарриби Ғарб алайҳи таъомули созандаи Эрон ва Ожонс

Дар ҳоле, ки Ҷумҳурии Исломии Эрон бар таъомули созанда бо Ожонси байналмилалии энержии атомӣ таъкИд дорад , се кишвари аврупоӣ бо ҳимояти Амрико , бо пешниҳоди қатъномаи ҷадид ва тасвиби он дар шӯрои ҳукком , сайъ дар тахриби ин таъомули созанда доранд .

Қатъномаи пешниҳодии Англис , Фаронса ва Олмон, ки бо ҳимояти Амрико низ ҳамроҳ буд дар нишасти Шӯрои ҳуккоми Ожонси байналмилалии энержии атомӣ тасвиб шавад . Дар ин райгирӣ 19 кишвар аз маҷмӯ 35 кишвари узви Шӯро ба қатъномаи пешниҳодии се қудрати аврупоӣ ва амрикоӣ райи мусбат доданд , 12 кишвар ( Алҷазоир , Арманистон , Бангладеш , Бразилия , Кулумбия , Миср , Гана , Ҳинд , Индонезия , Покистон , Африқои ҷанубӣ ва Тойланд ) райи мумтанеъ ва Русия ва Чин ва Буркина Фасо ба он райи мухолиф доданд .

Венесуэла низ ба иллати пардохт накардани ҳаққи узвият , ҳаққи ширкат дар райгириро надошт . Ин дуюмин қатъномаи алайҳи Эрон дар шаш моҳи гузашта ва панҷумин қатъномаи пас аз иҷрои БарҶом ва баста шудани парвандаи иддаоҳои падманӣ дар бораи барномаи ҳастаии Эрон аст, ки кишварҳои ғарбӣ алайҳи Эрон ироа мекунанд . Дар ин қатънома аз Теҳрон хоста шуда то барои ҳалу фасли масоили иддаои падманӣ « иқдомоти зарурӣ ва фаврӣ » сӯрат диҳад . Ҳамчунин ин қатънома аз мудири кул Ожонс мехоҳад, ки то қабл аз нишасти баъдии Шӯрои ҳукком дар моҳи март гузориши ҷомеъӣ аз вазъияти фаъолиятҳои ҳастаӣ Эрон ва адами ҳамкориҳои Эрон бо Ожонс барои баррасӣ дар нишаст ироа кунад .

Ба назар мерасад тасвиби ин қатъномаро бояд дар дараҷаи аввал ношӣ аз таркиби аъзо дар Шӯрои ҳуккоми Ожонс унвон кард . 9 кишвари аврупоӣ ба ҳамроҳи Амрико ва Канада ки ҳамвора сиёсатҳои зидди Эрон доранд аз ҷумла кишварҳое ҳастанд ки ба ин қатънома райи мусбат доданд . Ин дар ҳоле аст, ки ба ҷуз Русия , ҳеҷ кишвари аврупоӣ ба ин қатъномаи райи манфӣ ё мумтанеъ надодааст .Ҷопон , Кареяи ҷанубӣ , Австралия ва Аргентина низ аз ҷумла кишварҳое ҳастанд, ки ағлаби ҳамсӯ бо сиёсатҳои Амрико ҳаракат мекунанд . Бинобарин , пеш аз тасвиби қатънома дар Шӯрои ҳукком , кишварҳои мавсӯм ба гурӯҳи ҳастаи асли ( Core Group ) шомили Беларус , Чин , Кӯбо , Никарагуа , Русия , Сурия ва Венесуэла , Зимбабве ва Эрон бо судури баёнияи муштарак дар Шӯрои ҳукком , қатъномаи пешниҳодии се кишвари аврупоиро маҳкӯм ва мисдоқи сӯи истифода аз фароянди тасмимгирӣ дар Ожонси байналмилалии энержии атомӣ тавсиф карданд .

Нуктаи дигар ин аст, ки ин қатъномаро метавон қатъномае заъиф ва ба таъбири Вазорати умӯри хориҷаи Ҷумҳурии Исломии Эрон « ғайри иҷмоъӣ » тавсиф кард зеро бо эҳтисоби Венесуэла , 16 кишвар амалан бо ин қатънома мувофиқат накарданд . Ба иборати дигар , 16 кишвар бар ин бовар ҳастанд, ки қатъномаи беш аз онки фаннӣ бошад , сиёсӣ аст ва баёнгари воқеияти барномаи ҳастаии Эрон ва таъомули Эрон бо Ожонс нест .

Нуктаи муҳими дигар ин аст, ки се кишвари аврупоӣ бо ҳимояти Амрико дар шароитии қатъномаи ҷадидро дар Шӯрои ҳуккоми Ожонси байналмилалии энержии атомии пешниҳод ва тасвиб карданд, ки ҳатто мунтазири натоиҷи сафари мудири кули Ожонс ба Эрон ҳам намонданд . Мудири кули Ожонси байналмилалии энержии атомии 13 ноябр дар сафар ба Теҳрон бо мақомоти Ҷумҳурии Исломии Эрон дидор ва ройзанӣ кард .Rafael Grossi ки барои панҷумин бори тайи се соли гузашта ба Эрон сафар кард ва дидорҳо сатҳи болои низ дошт ; Дар иқдомии тоза дар сайтҳои ҳастаӣ Натанз ва Фордо аз бархе бахшҳои пешрафтаи ҳам боздид дошт.

Нуктаи муҳими дигар ин аст, ки иқдоми се кишвари аврупоӣ ва Амрикоро бояд иқдоми « комилани сиёсӣ » унвон кард, ки ба эътибори Ожонс низ зарбаи ҷиддӣ ворид мекунад зеро Ожонсро аз моҳияти фаннии дур ва вориди бозиҳои сиёсӣ хоҳад кард . Дар баёнияи Вазорати умӯри хориҷаи Ҷумҳурии Исломии Эрон низ омадааст : « Чунин иқдоме , он ҳам дар замоне, ки Эрон ва Ожонс дар масири таъомули созанда қарор доштанд , бори дигар собит кард, ки се давлати аврупоӣ ва Амрико дар иддаои худ мабнӣ бар ҳифзи эътибори Ожонс ба ҳеҷ ваҷҳ садоқат надоранд ва мавзӯи ҳастаии Эрон сирфан баҳона ва дастовезӣ барои пешбурди аҳдофи номашрӯъи онҳо аст . »

Нуктаи поёнӣ инки , иқдоми ғайриқонӯнии се кишвари аврупоӣ ва Амрикои сабаби иқдомҳои тозаи Ҷумҳурии Исломии Эрон барои таъмини манофеи ҳастаии худ хоҳад шуд . Дар ҳамин росто , дар пайи қатъномаи Шӯрои ҳукком , раиси Созмони энержии атомии Эрон дастури анҷоми иқдомоти муассир , аз ҷумла роҳандозӣ сентрифугаҳои ҷадид ва пешрафта аз анвоъи мухталифро содир кард . Бинобарин тадовуми рӯйкардҳои хасмонаи ғарбиҳо метавонад заминаи иқдомҳои дигари Ҷумҳурии Исломии Эронро барои таҳаққуқи ҳуқуқи ҳастаиаш ба дунбол дошта бошад .

342/