Ба гузориши агентии хабарии «Абна», сарлашкари сипаҳбуд Муҳсин Резаӣ, мушовири низомии Фармондеҳии Калли Қувваҳо ва фармондеҳи Сипоҳи Посдорони Инқилоби Исломӣ дар давраи ҳашт соли дифои муқаддас, рӯзи душанбе дар маросими бузургдошти шаҳидони ҷанги таҳмилии Рамазон ва ёдбуди шаҳидони иқтидори Эрон, ки дар мусоллои Теҳрон баргузор шуд, изҳор дошт: Имсол дар ҳоле солгарди озодии Хуррамшаҳр ва рӯзи шикасти бузурги Саддам ва ҳомиёни ӯро ҷашн мегирем, ки дар соли гузашта ду Хуррамшаҳри дигар такpop шуд. Ду дифои муқаддаси дигар такpop шуд. Бинобар ин, ин тавофути севуми Хурдод бо ҷанги бузурге, ки миллати Эрон пеш гирифтааст, мавриди хеле муҳим аст.
Резаӣ идома дод: Ҷанги таҳмилии аввал дар таърихи 31 Шаҳривари соли 1359 (22 сентябри 1980) бо ҳамлаи васеи заминӣ, баҳрӣ ва ҳавоии артиши Ироқ ба хоки Эрон оғоз шуд. Нерӯҳои ҳамлакунанда ба панҷ устони кишвар ворид шуданд. Саддам Ҳусейн пеш аз оғози ҳамла, кафолатҳои калидӣ аз Амрико гирифта буд. Ин кафолатҳо, ки дар ҷаласаҳои махфӣ бо мақомоти амрикоӣ гирифта шуда буданд, иборат буданд аз маҳдудият дар фиристодани силоҳ ба Эрон. Амрико уҳдадор шуд, ки аз фиристодани ҳавопаймоҳои пешрафтаи F-14 ва F-4 (Фантом) ба Эрон худдорӣ кунад, зеро ин амал метавонист ба маънии ташвиқи Ироқ ба ҳамла дониста шавад.
Мушовири низомии Фармондеҳии Калли Қувваҳо илова кард: Ҳамчунин дар мавриди дахолат накардан дар Шӯрои Амният, Амрико кафолат дод, ки дар Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид, монеи ҳар гуна қабули қарор алайҳи ҳамлаи Ироқ ба Эрон шавад ва аз қарор гирифтани Ироқ зери боби ҳафтуми Мансури Созмони Милали Муттаҳид пешгирӣ кунад.
Котиби Шӯрои Олии Ҳамоҳангии Иқтисодии Сарони Қувваҳо афзуд: Амрико розӣ шуд, ки қитъаҳои эҳтиётии зарурӣ барои танкҳо ва ҳавопаймоҳои низомии Эрон, ки аслан истеҳсоли Амрико, Англия, Итолиё ва Олмон буданд, таъмин накунад. Ин қобилияти размии Эронро дар дарозмуддат заиф мекард.
Ҳамчунин кафолати чоруми Амрико ин буд, ки дар шаш моҳи аввали ҷанг, вақте ки боеприпаси силоҳҳои Эрон ба охир мерасид, аз фиристодани боеприпас ва ракетаҳои зарурии Эрон, ба монанди ракетаи Фоникс барои ҳавопаймоҳои F-14, худдорӣ кунад.
Фармондеҳи Сипоҳи Посдорон дар давраи ҳашт соли дифои муқаддас гуфт: Саддам Ҳусейн бо сарони кишварҳои арабӣ мувофиқа карда буд, ки дар сурати сарф шудани захираҳои асъории Ироқ барои ҷанг, кишварҳои арабӣ, монанди Арабистони Саудӣ ва Амороти Муттаҳидаи Арабӣ, хароҷоти ӯро тавассути пули нафт ҷуброн кунанд. Дар натиҷа, беш аз 80 миллиард доллар аз ҷониби кишварҳои арабӣ ба Саддам Ҳусейн кумаки молӣ шуд.
Резаӣ дар идома гуфт: Таҳаввулоти охирин дар минтақа ва муқобилаи низомӣ бо Эрон, Амрикоро дар бунбасти комил қарор додааст. Ба назар мерасад, ки нерӯҳои низомии Амрико, ки бо тасаввури ҷанги кӯтоҳмуддат дар минтақа ҳозир шуда буданд, акнун бо воқеияти даргирии тӯлонӣ рӯбарӯ ҳастанд. Дар рафти даргириҳои охирин, ҳодисаи муҳиме рух дод, ки масири таҳаввулотро таҳти таъсир қарор дод. Дузде, ки ба Эрон ҳамла карда буд, ҳангоми гурехтан дар Тангаҳи Ҳурмуз гирифтор шуд. Ин ҳодиса нишон дод, ки гузаштан аз Тангаҳи Ҳурмуз ва гурехтан аз он ба осонӣ имконпазир нест.
Котиби Шӯрои Олии Ҳамоҳангии Иқтисодии Сарони Қувваҳо ёдовар шуд: Онҳо сарфи назар аз омодагӣ надоштан ба ҷанги тӯлонӣ, кӯшиш карданд бо як «кори намоишӣ» дар Исфаҳон, пирӯзии худро эълон кунанд. Аммо ин кӯшишҳо бо дахолати «Худованди мутаъол» ноқом монд ва имрӯз артиши Амрико дар муқобили Эрон ба бунбаст расидааст.
Вай изҳор дошт: Таҳлилгарон бовар доранд, ки вуруд ба ҷанги васеътар, далани торики беохирро барои Амрико тарсим мекунад. Ин далан аз Тангаҳи Ҳурмуз оғоз ёфта, ба Халиҷи Форс, Баҳри Умон, Тангаҳи Боб-ул-Мандаб ва Уқёнуси Ҳинд паҳн мешавад ва ба ҷанги хеле бузург оварда мерасонад. Дар муқобили ин вазъият, онҳо ду хоҳиши калидиро пеш гузоштанд: яке озодии Тангаҳи Ҳурмуз ва дигаре гирифтани маводи ғанишудаи Эрон.
Резаӣ дар ин хусус тасреҳ кард: Идоракунии Тангаҳи Ҳурмуз бояд дар дасти Эрон бошад, зеро Эрон монеъ аз лашкаркашӣ ва ноамнӣ дар Халиҷи Форс шудааст. Тангаҳи Ҳурмуз барои ноамнӣ ва лашкаркашӣ баста аст, аммо барои тиҷорати озод боз аст. Нерӯи баҳрии Сипоҳи Посдорон бо татбиқи идоракунии худ, ҳамзамони шинохт ва сабти киштиҳо, гузашти бехатари киштиҳои тиҷоратии кишварҳои гуногун ба ғайр аз чанд кишвари хосро таъмин мекунад.
Вай афзуд: Эрон таъкид мекунад, ки амният барояш афзалият дорад ва идоракунии Тангаҳи Ҳурмуз як ҳуқуқи қонунӣ аст. Сабқати 47-солаи идора накардан ва гузашти боеприпас аз ин тангаҳ, хусусан дар ҷанги таҳмилӣ, далеле бар ин даъво аст.
Котиби Шӯрои Олии Ҳамоҳангии Иқтисодии Сарони Қувваҳо дар идома гуфт: Дар мавриди масъалаи ғанисозӣ, Эрон узви Паёмони манъи паҳншавии силоҳҳои ҳастаӣ (NPT) мебошад ва фаъолиятҳои ҳастаии осоиштаи худро зери назари Агентии Байналмилалии Энержии Атомӣ (АБАЭ) анҷом медиҳад. Бозрасони АБАЭ бориҳо аз таъсисоти ҳастаии Эрон боздид карда ва тасдиқ кардаанд, ки Эрон ягон каҷравӣ дар фаъолиятҳои ҳастаии худ надорад. Ин технология барои истифодаи осоишта дар беҳдошт ва дармон, кишоварзӣ, саноат ва истеҳсоли абзорҳои дақиқ барои Эрон зарур аст ва Эрон тибқи қоидаҳои байналмилалӣ амал мекунад. Аммо пофишорӣ ва зиёдахоҳии тарафи муқобил дар ин ду маврид, ба натиҷа нарасида ва нахоҳад расид.
Your Comment