Бино ба гузориши Порс Тудей, Амирсаид Ирвонӣ, сафир ва намояндаи доимии Эрон дар Созмони Милал пас аз ин нишаст, иқдоми «ғайриқонунӣ»-и се кишвари аврупоӣ мабнӣ бар эъломи оғози раванди снэпбэкро «радшуда» донист ва бо баёни ин ки ин иқдом, созукори ҳаллу фасли ихтилофоти БАРҶОМ-ро давр задааст, гуфт: Эрон ба дипломатия мутааҳҳид аст, аммо ҳаргиз таҳти таҳдид ё иҷбор музокира нахоҳад кард. Вай иқдоми Тройкаи аврупоиро сирфан барои боҷхоҳӣ аз Эрон ва эъмоли фишори сиёсӣ донист. Ба гуфтаи ӯ, дархости баргузории нишасти ғайрирасмии Шӯрои Амният аз сӯи Фаронса ва Британия низ барои тавҷеҳи иқдоми ғайриқонунӣ ва бо ангезаи сиёсӣ ва истифода аз Шӯро ба абзоре дар хидмати мақсадҳои худ ва алайҳи Эрон сурат гирифт.
Эрон далелҳои чанде барои радди фаъолсозии снэпбэк аз ҷониби Аврупо пешниҳод додааст. Қатъномаи 2231, ки БАРҶОМ-ро таъйид кардааст, снэпбэкро барои аъзои ширкаткунанда дар тавофуқ дар назар гирифтааст, дар ҳоле ки аврупоиҳо дар амал ҳеҷ иқдоми муассире дар ростои ҳифзи БАРҶОМ сурат надоданд. Эрон истидлол мекунад, ки кишварҳои аврупоӣ наметавонанд аз ин абзор истифода кунанд, магар дар шароити хоссе, ки дар матни тавофуқ зикр шудааст, ва он шароит ҳанӯз муҳаққақ нашудааст. Эрон мегӯяд иқдомоташ дар коҳиши тааҳҳудоти БАРҶОМ-ӣ, дар посух ба нақзи тааҳҳудоти тарафҳои дигар буда ва дар чорчӯби бандҳои тавофуқ анҷом шудааст. Бинобар ин, заминаи ҳуқуқӣ барои фаъолсозии снэпбэк вуҷуд надорад. Ҳамчунин Эрон муътақид аст, ки кишварҳои аврупоӣ бо таҳдид ба снэпбэк ва акнун фаъолсозии он, дар воқеъ аз як тавофуқи байналмилалӣ ба унвони абзори фишори сиёсӣ ва на барои ҳифзи сулҳу амният истифода мекунанд. Аз дидгоҳи Эрон, чунин иқдомоте аз сӯи Аврупо, раванди дипломатия ва музокиротро заиф карда ва эътимоди мутақобилро аз байн мебарад. Ҳамчунин Эрон борҳо аз Аврупо интиқод карда, ки дар амал ба тааҳҳудоти БАРҶОМ-ии худ ноком буда ва дар айни ҳол аз абзорҳои фишор алайҳи Эрон истифода мекунад.
Нуктаи ҷолиб ин ки сафири Британия дар Созмони Милал рӯзи ҷумъаи 29-уми август ба намояндагӣ аз Тройкаи аврупоӣ бо тавҷеҳи иқдоми зидди эронии кишвари худ ва иддаои ин ки давраи 30-рӯза барои фаъол шудани снэпбэк ба маънои поёни дипломатия нест, иддао кард: Пешниҳодҳои мо ҳамчунон рӯи миз аст ва ба дипломатия ҳамчунон мутааҳҳид ҳастем ва Эронро ташвиқ мекунем бар асоси пешниҳоди мо ба роҳи ҳалле бирасад.
Се кишвари аврупоии узви гурӯҳи 1+4, шомили Олмон, Фаронса ва Британия, мавсум ба Тройкаи аврупоӣ, ки то кунун ба тааҳҳудоти худ дар чорчӯби тавофуқи ҳастаии БАРҶОМ амал накардаанд, рӯзи панҷшанбеи 28-уми августи соли 2025 ба сурати расмӣ «огоҳинома»-и фаъолсозии механизми моша (снэпбэк)-ро барои бозгашти таҳримҳои зидди эронӣ ба Шӯрои Амнияти Созмони Милал ирсол ва бо баёни шароите эълом карданд, дар тайи 30 рӯзи оянда омодаи музокира бо Ҷумҳурии Исломии Эрон дарбораи тавофуқи ҳастаӣ ҳастанд, ки метавонад раванди бозгашти таҳримҳоро мутаваққиф кунад.
Нуктаи қобили зикр, тафовути ошкори мавзеи се қудрати байналмилалии ғарбӣ ва шарқӣ, яъне Амрико дар муқобили Русия ва Чин дар қиболи оғози раванди фаъолсозии снэпбэк аз ҷониби Тройкаи аврупоӣ аст. Marco Rubio, вазири хориҷаи Амрико бо истиқбол аз ин иқдоми аврупоиҳо эълом кард, ки дар ҳафтаҳои оянда, мо бо онҳо ва соири аъзои Шӯрои Амнияти Созмони Милал ҳамкорӣ хоҳем кард, то мутобиқ бо дастури раисиҷумҳури Амрико дар ёддошти амнияти миллии шумораи 2, раванди бозгашти таҳримҳо ва маҳдудиятҳои байналмилалӣ алайҳи Эронро бо муваффақият ба поён бирасонем.
Дар муқобил, Русия ва Чин аз ин иқдоми Тройкаи аврупоӣ интиқод карда ва онро ғайриқобили тавҷеҳ донистанд. Дар ин росто, Вазорати умури хориҷаи Русия бо ёдоварӣ аз ин ки Эрон чандин сол содиқона БАРҶОМ-ро иҷро кардааст, иқдомоти Тройкаи аврупоиро барои бозгардонидани таҳримҳои Шӯрои Амнияти Созмони Милал алайҳи Эрон (снэпбэк) ғайриқонунӣ хонд ва онро маҳкум кард. Михаил Улянов, намояндаи доимии Русия дар созмонҳои байналмилалии мустақар дар Вена талош барои фаъолсозии снэпбэкро тавассути се кишвари аврупоӣ иқдоми ғайриқобили тавҷеҳ номид ва аз онҳо хост, ки тасмими худ дар ин бораро лағв кунанд. Вазорати хориҷаи Чин низ дар вокуниш ба иқдоми Иттиҳоди Аврупо дар фаъолсозии «снэпбэк» бо баёни ин ки эъмоли дубораи таҳримҳо алайҳи Эрон дар Шӯрои Амнияти Созмони Милал иқдоми ғайрисозанда аст, таъкид кард, ки: парвандаи ҳастаии Эрон дар марҳилаи ҳассосе қарор дорад ва бояд гуфтугӯҳо ва музокирот аз сар гирифта шавад.
Нуктаи ҷолиб ин ки ҳатто мақомоти ғарбӣ низ дарбораи муассир будани иқдоми Тройкаи аврупоӣ алайҳи Эрон тардидҳои ҷиддӣ доранд. Маркази таҳлилии амрикоии Куинси дар мақолае бо унвони «Қимори аврупоиҳо бар сари фаъолсозии механизми моша, хатари нобудии дипломатия бо Эронро дар пай дорад» навишт: Агар Аврупо роҳи иҷборро бар ҳамкорӣ тарҷеҳ диҳад, мумкин аст даричаи фурсат ба таври комил баста шавад. Маҷаллаи "Форин Полиси" (Foreign Policy) низ бо изҳори тардид нисбат ба муваффақияти фаъолсозии механизми моша, навишт: Бозгашти таҳримҳои Шӯрои Амният бештар ҷанбаи рамзӣ дорад ва наметавонад Эронро ҳадаф қарор диҳад ва Русия ва Чин низ метавонанд иҷрои онҳоро мухтал кунанд.
Ба ин тартиб, ба назар мерасад Аврупо бо оғози фаъолсозии снэпбэк дар воқеъ корти бозии худро масраф карда ва дигар бо вуҷуди ин ки омодаи идомаи гуфтугӯҳо бо Эрон аст, ҷойгоҳе дар музокироти эҳтимолии ғайримустақими Эрон бо Амрико нахоҳад дошт./
Your Comment