Эҳсон Муваҳҳидиён: Ташдиди таҳаррукоти хусуматомез аз сӯи Амрико ва Аврупо, фазои таҳарруки сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангиро алайҳи Эрон тангтар карда ва ба таври табиӣ Эронро ба самти тақвияти ҳамкориҳои дуҷониба ва минтақаӣ, ба вижа бо Русия ва Чин, меронад. Ҳамзамон бозигарони рақиб ва мухосим (Амрико, Англия, Туркия ва Исроил) нуфузи сиёсӣ, амниятӣ ва иттилоотии худро дар Қафқоз ва Осиёи Марказӣ густариш медиҳанд; ин ба он маъност, ки агар Теҳрон ва Маскав бихоҳанд таъсиргузории рақибони хориҷиро маҳор кунанд, бояд дар чанд ҳавзаи мушаххас ва амалиётӣ ҳамкорӣ кунанд.
Баёни чанд намуна аз таҳаввулоти камтар мавриди таваҷҷуҳ дар Қафқоз ва Осиёи Марказӣ нишон медиҳад, ки ин ҳавза ба суръат дар ҳоли табдил ба як минтақаи пур-чалиш барои Эрон ва Русия ва сипас Чин аст. Ҳафтаи қабл, Брианна Тад, узви Шӯрои Атлантик ва ҳамкори Вазорати дифои Амрико, дар ҷаласае бо ҳузури сафири Туркия дар Амрико, Арманистон ва Тоҷикистонро унсурҳои гумшудаи Созмони кишварҳои турк донист ва хостори узвияти Арманистон ва Тоҷикистон дар Созмони кишварҳои турк бо ҳидоят ва раҳбарии Туркия шуд! Тад гуфт бо ин дидгоҳ мувофиқ аст, ки бояд ба Қафқози Ҷанубӣ ва Осиёи Марказӣ ба унвони як кулл нигоҳ кард ва Арманистон ва Тоҷикистон унсурҳои гумшудаи Созмони кишварҳои турк ҳастанд.
Дар таҳаввуле дигар, як маркази додаи бузург дар Арманистон барои таъмини ниёзҳои иттилоотии Амрико сохта мешавад. Чунин иқдоме имкони пардозиши густурдаи додаҳои шунидшуда дар минтақаро фароҳам мекунад. Қарор додани маркази мазкур дар Арманистон дастрасии амрикоиҳо ба манобеи ҳисоббарории азими на танҳо дар Қафқози Ҷанубӣ балки дар Ховари Миёнаро мумкин месозад.
Аз сӯи дигар, шоҳид ҳастем, ки Ғарб, давлати Олиевро бахше аз Осиёи Марказӣ ба ҳисоб оварда ва аз тағйири сакуи музокиротии 1+5 ба 1+6 (панҷ кишвари Осиёи Марказӣ, Ҷумҳурии Озарбойҷон ва Амрико) хабар медиҳад. Бо идомаи иқдомоти таҳрикомези Боку алайҳи Маскав, Русия низ маҷбур ба вокуниш дар баробари шатоатҳои он шудааст. Ҳимояти Туркия ва Боку аз ҳузури нерӯҳои ҷиҳодӣ ва ваҳҳобӣ дар Қафқоз ва Осиёи Марказӣ, бӯҳронофаринии Амрико дар Гурҷистон барои бесубот кардани ин кишвар, талош барои густариши Паймони сулҳи Иброҳим ба минтақаи Қафқоз ва Осиёи Марказӣ ва бозигарии Туркия ба нафъи Амрико ва НАТО дар Қафқоз ва Осиёи Марказӣ ҳама рӯйдодҳое ҳастанд, ки нишон медиҳад наметавон ба шеваҳои суннатӣ бо таҳдидоти қаблӣ бархӯрд кард ва Эрон ва Чин ва Русия бояд бо дарки муштарак аз ин таҳдидот дар баробари онҳо истодагӣ кунанд.
Your Comment